Zadanie 23. (0–3)
Treść
„Największe światowe badania na temat wpływu genetycznych modyfikacji upraw na „dziką”, otaczającą uprawy faunę i florę przeprowadzono w Wielkiej Brytanii w latach 1999–2003. Badano między innymi kukurydzę, buraki cukrowe oraz jary i ozimy rzepak. Modyfikacja polegała na oporności na herbicyd, mierzono liczbę oraz rodzaj chwastów i ich nasion, populacje różnych gatunków owadów, pająków. Sformułowano ogólny wniosek, że w otaczającym uprawy dzikim życiu zaszły zmiany jakościowe i ilościowe, ale nie są one wynikiem genetycznej modyfikacji, lecz zmiany zachowań farmerów, którym zaproponowano nowy sposób kontroli chwastów w ich uprawach. [...] różnorodność chwastów w Wielkiej Brytanii znacząco zmniejszyła się już w latach 60., ze względu na agresywne stosowanie chemicznych herbicydów. [...] Jednym ze sposobów zmniejszenia potencjalnych zagrożeń [stwarzanych – red.] przez rośliny genetycznie modyfikowane jest wprowadzenie pożądanych transgenów do DNA chloroplastów. Zmniejsza to m.in. zagrożenie transgenicznym pyłkiem innych gatunków [...], ponieważ w pyłku nie ma chloroplastów.” Źródło: P. Węgleński (red.), Genetyka molekularna, Warszawa 2006, s. 502. a) Wyjaśnij, dlaczego pyłek roślin nie zawiera chloroplastów. b) Określ, jaka cecha chloroplastów sprawia, że można je wykorzystywać do genetycznych modyfikacji roślin. c) Zaznacz dwa działania, które prowadzą do zachowania różnorodności biologicznej.
A. Introdukcja na określony teren gatunku pochodzącego z innego regionu geograficznego.
B. Zachowywanie upraw tradycyjnych odmian roślin i hodowli tradycyjnych ras zwierząt.
C. Niszczenie chwastów za pomocą herbicydów.
D. Restytucja populacji ginących gatunków w miejscach ich tradycyjnych areałów.
E. Zwalczanie szkodników lasów metodami chemicznymi.
Pokaż odpowiedź
Rozwiązanie
Ziarna pyłku nie zawierają chloroplastów, ponieważ nie pełnią funkcji asymilacyjnej / nie uczestniczą w fotosyntezie / nie zawierają miękiszu asymilacyjnego / uczestniczą w rozmnażaniu a nie w fotosyntezie.
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne wyjaśnienie braku chloroplastów w ziarnach pyłku;
0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi. 23.b) (0–1)
Rozwiązanie
Obecność własnego DNA.
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne określenie cechy chloroplastów;
0 pkt – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi. 23.c) (0–1)
Rozwiązanie
B, D
Schemat punktowania
1 pkt – za poprawne zaznaczenie dwóch działań mających na celu zachowanie różnorodności biologicznej;
0 pkt – za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.